A tuna fresca hè un trattatu maravigliosu, sopra à l'estiu
Menzione a tuna è a maiò parte di a persone pensanu di latte. In ogni casu, ùn hè micca sempre stata: tutta a costa siciliana sò i paesi chjamati tonnare chì a ghjente hà abitata duranti a sesta di tuna; Quandu u tunine hà arrivatu (eranu un pezzu migrativu) l'omi pigghianu u mari, stringendu e rete chì cullonu da a superficia cum'è cortini, furmendu un corridor chì guided the tuna in una reta finita cù un fundu strung entre i barche o in una presa.
Appena l'scola era in questa "cambra di morte", l'omi puderavanu trà a reta sottu à a superficia, purtendu a tuna, è a mattanza - a matanza - principiaveniu, u mari currendi rossu cum'è i paisani cullettinu assai proteini d'animali anu bisognu à surviglià u annu vince.
Alas, cum'è assai altri cose, a tonnara tradiziunale hè falatu in decadenza, una vittima di creta a contaminazione industriale in u Meditirraniu è soprapipefanti da flotti cummirciali chì operanu in u mari. In ogni modu, alcune tunnelà sopravivenza, è appena da l'usi di muturi fora di scatula è di materiale sinteticu in e rete, pocu cambiatu in a tecnica di pesca. U francatuu induve u tunine ùn vene più, vo site? Parechji sò in spiaghji boni boniati, cusì esse convertiti in stagioni d'estivi - tristi, in modu, ma almenu sò stati cunservati.
Ritorna à tunina, a maiò parte di a catena hè certamente cunservata, in parte per embacchera in l'oliu.
In ogni modu, ci sò ancu assai modi di preparazione di tuna fresca. Ùn avete micca tunnu unni vi vive? Fate a pescaghji. L'altri pisci grossi di a listessa famiglia anu ancu esse travagliatu bien in queste ricette, cumu avìanu altri pesci grossi, per esempiu pezzu scontri:
Cipolle Ripiene col Tonno
Cundotti chini di tuna, un trattatu di Liguru chì hè perfettu in l'estiu.
Insalata di Pasta Profumata al Limone
Una zucca sabrosa, pasta, insalata cun bè di tuna, chì face un manghjatu da questu (o cù una insalata verde)
Tonnu a la Matalotta
Stile Tuna Matalotta, altri palori stufendu cù pumati, olivi è alcule.
Tunnacchiu 'Nfurnatu
U Tonnu Albitatu, cù patate finamente finamente, hè assai bellu.
Tonno al Limone
Fettuccine di tartufuglia pieno di Sardegna.
Tunnu a Palirmitana
Tunnu grilled, all, rosemary and sage.
Tonnu Rigatanu
Tuna fresca marinatu cù orejante frescu è grilled.
Tonno Cunzatu 'Nta Gratigghia
Tunnu frescu marinatu in u vinu è aghjustatu cù erbe.
Tonno coi Piselli
Tunnu cù pêche: una ricetta ràpida è bella.
Tunnu Squadatu d'u Capu Rais
Tuna fresca, foglia è sirvuta cun una salsa di limonu dilicata.
Tonnu una Ra Marinara
Zesty Calabrian stewed tuna.
Tonno Cunzatu
Tunnu frijutu è marinatu cù l'alivi. Quite bonu nantu à un ghjornu calore.
Tonno Fresco al Cartoccio
Tuna baked a cartoccio (in carta), st'artesi Viareggio.
Pomodori Ripaldi al Tonno
I pezzi di tuna è di u tomate andà prestu annu, è diventanu perfeczione in questa recette ricca di tomate.